ေႏြေနပူမွာ အပူဒဏ္ကုိ သက္သာေစျပီး၊ ရင္ကုိ လန္းဆန္း အေမာေျပ သြားေစ ႏုိင္တာ ကေတာ့ အခ်ဳိရည္ ေအးေအးေလး တစ္ခြက္ ပါဘဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အားလုံး soft drinks လုိ႔ ေခၚတဲ့ အခ်ဳိရည္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေသာက္ဖူး ၾကတယ္။ Pepsi, Coke, Sprite, Fantasy, Lemon Soda စသည္ျဖင့္ Brand အမ်ဳိးမ်ဳိး အရသာ အဖုံုဖုံနဲ႔ လူေတြရဲ႕ အၾကိဳက္ကုိ ဆဲြေဆာင္္ ခဲ့ၾက၊ ဆဲြေဆာင္ ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
အဲဒီ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ၾကိဳက္တဲ့ အခ်ုုဳိရည္ ေတြက က်န္းမာေရး နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာ ေတြကုိ ျဖစ္ေစ ႏုိင္တယ္ ဆုိတာ ကုိေတာ့ သတိ မျပဳမိတဲ့ သူေတြ ရွိႏုိင္မယ္ လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ထင္လုိ႔ ဒီပုိ႔စ္နဲ႔ ဗဟုသုတ ျဖန္႔ေ၀ လုိက္ရ ပါတယ္။
ၾကည္႔ရတာ ေတာ့ ေသာက္ခ်င္စရာ ၾကီးပါဘဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအခ်ဳိရည္ ေတြထဲမွာ ပါတဲ့ အက္စစ္ဓာတ္ ပမာဏကုိ ျပတဲ့ pH value ေတြကုိ ၾကည့္ၾကည့္ ရေအာင္ ... pH နည္းေလ အက္စစ္ဓာတ္ ျပင္းေလ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘက္ထရီေတြထဲမွာ ထည့္တဲ့ အက္စစ္ကုိ သိၾကမယ္ လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ pH တန္ဘုိး ၁ ရွိတဲ့ အက္စစ္ျပင္း မုိ႔ မေတာ္တဆ အ၀တ္မွာ စင္သြားရင္ ခဏ ေနတာနဲ႔ စားသြား ေပါက္သြားတာ ၾကဳံဖူးတဲ့ သူေတြ ရွိမွာပါ။ အခု ျပထားတဲ့ ဇယားအရ တခ်ဳိ႕အခ်ဳိရည္ ေတြဟာ ဘက္ထရီ အက္စစ္ နီးပါး ျပင္းတာ သတိထားမိ ပါလိမ့္မယ္။ ကဲ ... အခ်ဳိရည္ ေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က အေၾကာေဆး သြင္းသလုိ ပုိက္နဲ႔ မသြင္းၾက ပါဘူး။ ေသာက္ၾက ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခံတြင္းထဲမွာ ဘာျဖစ္ႏုိင္လဲ ၾကည့္ၾက ရေအာင္။
သြားေတြရဲ႕အေပၚဆုံး အလႊာမွာ Enamel လုိ႔ ေခၚတဲ့ ေၾကြလႊာနဲ႔ ကာထားျပီး၊ ကယ္လ္စီယမ္ နဲ႔ ေဖာ့စ္ဖိတ္ တုိ႔ ေပါင္းထားတဲ့ Hydroxyapatite လုိ႔ ေခၚတဲ့ ဓာတ္ေပါင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ေၾကြလႊာဟာ မာေၾကာ လွေပမယ့္ အက္စစ္ ဓာတ္ကုိ မခံႏုိင္ ပါဘူး။ ဘက္တီးရီးယား ပုိးေတြက စားၾကြင္း စားက်န္ ေတြကုိ ေဖာက္လုိက္လုိ႔ ထြက္လာတဲ့ အက္စစ္ ဓာတ္ေၾကာင့္ ပုိးစားေပါက္ေတြ ျဖစ္ရ တယ္။ ဒါကုိ dental caries- သြားပုိးစား ေရာဂါ လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ သြားရဲ႕ ေၾကြလႊာ ကုိ အရည္ ေဖ်ာ္ပစ္ႏုိင္တဲ့ အက္စစ္ ျပင္းအား critical pH က ၅.၅ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီထက္ ပုိျပီး အက္စစ္ ဓာတ္ျပင္းတဲ့ (pH ၅.၅ ေအာက္ ေလ်ာ့တဲ့) အရည္နဲ႔ ၾကာရွည္ ထိေတြ႕မယ္ ဆုိရင္ သြားေၾကြလႊာဟာ ၊ အ၀တ္ကုိ အက္စစ္ စားသလုိ စားခံရျပီး ျပဳန္းတီး ရပါတယ္။ ပုိးစားတာ မဟုတ္ဘဲ ျပင္ပက အက္စစ္ ဓာတ္ေၾကာင့္ သြားေၾကြလႊာ စားသြားျပီး အေပါက္ေတြ ျဖစ္တာကုိ erosion - အက္စစ္ေၾကာင့္ တုိက္စားျခင္း လုိ႔ ေခၚပါတယ္။
ေဆးခန္းမွာ ဒီလုိ သြားေပါက္ ေတြနဲ႔ လာျပၾကတဲ့ သူေတြ မနည္းလွ ပါဘူး။ တခ်ဳိ႕လည္း အပူ အေအး၊ အခ်ိဳ အခ်ဥ္ ထိရင္ က်ဥ္လာမွ သိလုိ႔ လာျပၾက ပါတယ္။ မွန္ထဲမွာ ၾကည့္ၾကည့္ရင္ ပုိးစားသလုိ မဲမေနဘဲ၊ ေၾကြသြားလႊာက ေျပာင္ေခ်ာေခ်ာနဲ႔ ခ်ဳိင့္၀င္ ေနတာ ေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။ သိပ္ဆုိး လာရင္ ေၾကြလႊာေအာက္က dentine လုိ႔ ေခၚတဲ့ ဆင္စြယ္ ႏွစ္လႊာ အညိဳေရာင္ေပၚျပီး သြားတုိက္တ ံနဲ႔ ျခစ္ၾကည့္ရင္ က်ဥ္တာကုိ ခံစားရ ပါလိမ့္မယ္။
အခ်ဳိရည္ကုိ ပုလင္းလုိက္ ေသာက္တာ၊ ခြက္နဲ႔ တမွ်င္းမွ်င္း ေမာ့ေသာက္တာ ေတြက သြားေတြနဲ႔ အခ်ဳိရည္ ၾကာရွည္ ထိေတြ႕ေစလုိ႔ ပုိျပီး ဆုိး ပါတယ္။ Straw - ပုိက္နဲ႔ စုပ္ေသာက္ျပီး ျမန္ျမန္ မ်ဳိခ် ရင္ သြားမွာ ထိခုိက္တာ နဲနဲ သက္သာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အခ်ဳိရည္လုိ႔ soft drink ေတြကုိ ဦးစားေပး ေျပာထား ေပမယ့္၊ ဒိန္ခ်ဥ္တုိ႔၊ သံပရာ ရည္တုိ႔၊ grapes fruits ေဖ်ာ္ရည္ တုိ႔ စသည္ျဖင့္ ေဖ်ာ္ရည္ ေတြဟာ လည္း pH တန္ဘုိး နိမ့္တဲ့ ထဲမွာ ပါပါတယ္။
ေဖ်ာ္ရည္ မဟုတ္တဲ့ ကုိကာကုိလာ တုိ႔လုိ ဘူးသြပ္ အခ်ဳိရည္ ေတြရဲ႕ ေနာက္ထပ္ ဆုိးက်ဳိး ကေတာ့၊ သူတုိ႔မွာပါတဲ့ phosphoric acid - ေဖာ့စ္ဖုိရစ္ အက္စစ္နဲ႔ carbon dioxide - ကာဘြန္ဒုိင္ ေအာက္ဆုိဒ္ ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဓာတ္ေတြက အစာအိမ္ထဲ ေရာက္တဲ့အခါ အစာေျခရည္ ရဲ႕ hydrochloric acid - ဟုိက္ျဒဳိ ကလုိရစ္ အက္စစ္ အစာေျခတာ ကုိ ဟန္႔တား တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစာ မေၾကတာ၊ ဗုိက္ထဲမွာ ေလေတြ ျပည့္ျပီး ရင္ျပည့္ရင္ကယ္တာ ျဖစ္လာပါတယ္။ အစာေျခ လမ္းေၾကာင္းရဲ႕ အက္စစ္ဓာတ္ကုိ ပုိမ်ား ေစတဲ့အတြက္ အစာအိမ္၊ အူသိမ္ ေရာဂါ ရွိတဲ့ သူေတြ ပုိေရွာင္ သင့္ပါတယ္။
phosphoric acid က အရုိးေတြမွာ ရွိတဲ့ ထုံးဓာတ္ - ကယ္လ္စီယမ္ ကုိလည္း ေဖ်ာ္ထုတ္ ပါတယ္။ ၾကာရင္ အရုိးပါး အရုိးေပ်ာ့ ျဖစ္ေစျပီး၊ ေဖ်ာ္ထုတ္ လုိက္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ေတြက ေက်ာက္ကပ္မွာ စုလုိ႔ ေက်ာက္ကပ္ ေက်ာက္တည္ ေစပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ အခ်ဳိရည္ ေတြကုိ ေလွ်ာ့ ေသာက္သင့္ပါတယ္။
ဗုိက္တာမင္ စီ ဓာတ္ ရတဲ့ အခ်ဥ္ သစ္သီး ေဖ်ာ္ရည္ ေတြကေတာ့ က်န္းမာေရး အတြက္ ေကာင္းလုိ႔ ေသာက္သင့္ ပါတယ္။ ေသာက္တဲ့ အခါ ပုိက္နဲ႔ ျမန္ျမန္စုပ္ ေသာက္သင့္ ပါတယ္။ ေသာက္ျပီးတာနဲ႔ ေရနဲ႔ ပလုတ္က်င္း ေပးသင့္ ပါတယ္။ ဂ်ပန္ မွာေတာ့ Ocha လုိ႔ေခၚတဲ့ green tea လဘက္ရည္ ေတြကုိ ဘူးသြပ္၊ ပုလင္းသြပ္ျပီး ေရာင္းတယ္။ ေနရာတကာမွာ ၀ယ္လုိ႔ ရတယ္။ ေရငတ္လည္း ေျပ၊ အိပ္ခ်င္လည္း ေျပ၊ ဥပါဒ္လည္း မျဖစ္ဘူး။
